Денеска, на територија на општина Чучер-Сандево, беше спроведена вонредна инспекциска контрола од страна на Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ), во соработка со Единицата за економски и компјутерски криминал при СВР Скопје. Контролата резултираше со заплена на над 2.500 килограми храна, дел без никаква идентификација, декларација или потекло.
Пронајдени се:
- 1.060 кг кршени ореви
- 581 кг кикирики во зачинета обвивка
- 900 кг индиски ореви (само овие со декларација)
Сите производи без соодветна документација се прогласени за небезбедни и ќе бидат нештетно уништени, а против лицето затекнато при контролата е поведена прекршочна постапка и изречена глоба од 600 евра.
🧩 Но ова е само дел од поширокиот проблем…
Овој настан е аларм за пошироката состојба на пазарите и уличната продажба во Македонија. Секојдневно сме сведоци на:
- Улични продавачи покрај магистрални патишта, без лиценци, без декларации.
- Пазарни тезги со производи од непознато потекло, третирани со хемикалии и пестициди без никаква контрола.
- Купувачи кои, во добра намера да купат „домашно“, несвесно се изложуваат на ризик.
🧪 Кој контролира што купуваме?
Агенцијата за храна и ветеринарство има надлежност за инспекциски надзор, но ресурсите се ограничени, а контролите не се секојдневни. Повеќето производи, особено свежи плодови, не подлежат на обврска за декларација, освен ако се пакувани или преработени.
Проблемот е што:
- Нема системска проверка на употребата на пестициди
- Нема обврска за етикетирање на свежи производи
- Нема доволно едукација за земјоделците и купувачите
🧑🌾 Што се бара од земјоделците?
За да добијат декларација, земјоделците треба:
- Да се регистрираат како производители
- Да имаат лабораториска анализа (ако е потребна)
- Да поднесат барање до АХВ
Но, за многумина ова е комплицирана и скапа процедура, особено за мали семејни производители. Потребна е дигитализација и поедноставување на процесот, со јасни упатства и поддршка.
📢 Апел до институциите
Овој настан во Чучер-Сандево треба да биде поттик за системски промени. Не е доволно да се реагира само по пријава – потребна е континуирана контрола, поддршка за земјоделците, и заштита на потрошувачите.
Македонскиот народ заслужува безбедна, чиста и транспарентна храна – од нива до трпеза.
